Wees gegroet, Maria: tekst, betekenis, geschiedenis
Wortlaut auf Deutsch und Latein, die zwei Verse aus dem Lukasevangelium und wie der Englische Gruß 1568 seine heutige Form erhielt: das Ave Maria, Wort für Wort erklärt.
Het ‘Wees gegroet, Maria’ is na het Onze Vader het meest gereciteerde gebed binnen het christendom en het hart van de rozenkrans. Bijna geen enkele andere tekst heeft de vroomheid van de kerk gedurende zoveel eeuwen gedragen als deze paar regels uit het Evangelie volgens Lucas.
In dit artikel vindt u de volledige tekst in het Duits en het Latijn, de bijbelse oorsprong, de historische ontwikkeling en de betekenis van de afzonderlijke gebedsdelen, evenals hun vaste plaats in het rozenkransgebed.
Inhoud van dit artikel:
De tekst: Duits en Latijn
Het ‘Gegrüßet seist du Maria’ wordt in de katholieke kerk in twee talen gebeden: in de respectievelijke landstaal en, met name bij de rozenkrans en in de liturgie, in het Latijn als Ave Maria. Beide versies staan hier naast elkaar.
| Duits | Latijn |
|---|---|
| Wees gegroet, Maria, vol van genade, de Heer is met u. | Ave Maria, vol van genade, de Heer is met u. |
| Je bent gezegend onder de vrouwen, en gezegend is de vrucht van je schoot, Jezus. | Gezegend ben je onder de vrouwen, en gezegend is de vrucht van je schoot, Jezus. |
| Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons zondaars, nu en op het uur van onze dood. Amen. | Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons zondaars, nu en op het uur van onze dood. Amen. |
De bijbelse oorsprong
Het eerste deel van het gebed is geen latere toevoeging, maar is letterlijk ontleend aan het Evangelie volgens Lucas. Bij de aankondiging verschijnt de aartsengel Gabriël aan Maria en begroet haar met de woorden die het begin van het gebed vormen.
„Wees gegroet, begenadigde, de Heer is met u.”
Lucas 1:28
Kort daarna bezoekt de zwangere Maria haar familielid Elisabeth. Vervuld van de Heilige Geest, begrijpt Elisabeth de betekenis van het kind en spreekt op haar beurt een zegen uit, die de tweede zin van het gebed vormt.
„Gezegend ben je onder de vrouwen, en gezegend is de vrucht van je schoot.”
Lucas 1:41 e.v.
Deze twee bijbelpassages vormen tot op de dag van vandaag het eerste, eerbiedige deel van het gebed. De naam van Jezus aan het einde van dit gedeelte werd pas in de late middeleeuwen toegevoegd om de verwijzing naar Christus uitdrukkelijk te benoemen.
Geschiedenis van het gebed
In deze puur bijbelse vorm werd de groet al in de vroege kerk liturgisch gebruikt, in het Oosten vanaf de vierde of vijfde eeuw, in het Westen vanaf de achtste eeuw. Het werd aanvankelijk als antifoon in het getijdengebed gebruikt, voordat het zich van het kerkelijke koorgebed ontwikkelde tot een op zichzelf staand gebed van het volk.
Aan het einde van de middeleeuwen voegden de gelovigen aan de bijbelse groet een persoonlijk verzoek toe om de voorspraak van Maria, het tweede deel van het huidige gebed. Paus Pius V maakte deze uitbreiding in 1568 officieel door deze op te nemen in het Romeinse brevier en daarmee de tot op de dag van vandaag gangbare vorm van het Ave Maria vast te leggen. Uit deze tijd stamt ook de nauwe band van het gebed met het Angelusgebed en het zich tegelijkertijd verspreidende rozenkransgebed, waarin het Ave Maria het meest herhaalde gebed ooit werd.
De betekenis van de afzonderlijke onderdelen
Het eerste deel van het gebed is een lofprijzing. Het herinnert aan Maria’s uitverkiezing door God en aan haar gelovige gehoorzaamheid, waardoor zij een voorbeeld is voor de Kerk. Wie dit deel bidt, herinnert zich dus een concrete, bijbels bevestigde gebeurtenis, en niet louter een formule.
„Gebenedeit” betekent gezegend of geprezen. Het is afgeleid van het Latijnse benedictus en geeft aan dat Maria op een bijzondere manier door God is gezegend.
Het tweede deel is een verzoek om voorspraak, geen aanbidding. In de katholieke kerk wordt uitsluitend God aanbeden. De gelovigen vragen Maria, als Moeder van God en als bemiddelaarster, om bij God voor hen te pleiten, net zoals ook andere heiligen om hun voorspraak wordt gevraagd. Dit verzoek geldt voor het hele leven en uitdrukkelijk ook voor het laatste uur van het sterven.
Tijdens het rozenkransgebed
Nergens komen gelovigen het ‘Wees gegroet, Maria’ vaker tegen dan in de rozenkrans. Een volledige rozenkrans bestaat uit vijf tientjes van elk tien Weesgegroet, omlijst door inleidende gebeden. In totaal wordt het ‘Wees gegroet, Maria’ daarbij drieënvijftig keer gebeden; elke afzonderlijke kraal van de rozenkrans telt daarbij als één gebed.
Deze voortdurende herhaling is geen loze formule, maar een vorm van contemplatieve meditatie over het leven van Christus. Bij elk Weesgegroet rust de blik van de biddende op een van de geheimen van de rozenkrans, terwijl de vertrouwde woorden op de achtergrond meeklinken. Wie de kralen tussen zijn vingers voelt, vindt vaak gemakkelijker deze rust. Precies daarvoor is het Ave Maria-rozenkransje met de hand vervaardigd: als betrouwbare metgezel voor het dagelijkse gebed, robuust genoeg voor het dagelijks gebruik en tegelijkertijd waardig voor bijzondere gelegenheden.
Ook in de winkel:
Paracord-rozenkransen van echt 550-paracord, cadmiumvrij en loodvrij vervaardigd, met zorg en toewijding voor het dagelijkse Ave Maria-gebed.
Veelgestelde vragen
Is „Gegrüßet seist du Maria” hetzelfde als het „Ave Maria”?
Ja. „Gegrüßet seist du Maria” is de Duitse vertaling, „Ave Maria” de Latijnse versie van hetzelfde gebed. Beide vormen worden, afhankelijk van de liturgische of persoonlijke context, gebruikt.
Bid je in het Weesgegroet tot Maria zelf?
Nee. Alleen God wordt aanbeden. In het tweede deel van het gebed vragen de gelovigen Maria, als Moeder van God, louter om haar voorspraak, net zoals men ook andere heiligen om hun gebed vraagt.
Hoe vaak wordt het Ave Maria in de rozenkrans gebeden?
In een volledige rozenkrans met vijf tientjes wordt het Ave Maria vijfenvijftig keer gebeden: tien keer per tientje en drie keer aan het begin van het gebed.
Waar komt de tekst van het gebed vandaan?
Het eerste deel is letterlijk ontleend aan het Evangelie volgens Lucas, uit de begroeting van de aartsengel Gabriël (Lc 1,28) en de zegeningswoorden van Elisabeth (Lc 1,41 e.v.). Het tweede deel, het verzoek om voorspraak, werd in de late middeleeuwen toegevoegd en in 1568 door paus Pius V officieel opgenomen in het Romeinse brevier.
Het ‘Wees gegroet, Maria’ begeleidt generaties gelovigen bij elke kraal van de rozenkrans. Ontdek onze handgemaakte rozenkransen voor uw dagelijks gebed.
Ontdek rozenkransen →Vergeet niet om uw rozenkrans en uw devotievoorwerpen vóór gebruik door een priester te laten zegenen.
